Jadwiga SzembekHistorio Newsy Odkrycia Wielcy Polacy 

Jadwiga Szembek

hr. Jadwiga Szembek

Hrabina Jadwiga Szembek urodzona w dniu 16-tego marca w roku 1883 w majątku Siemianice. Zaraz rozpoczęciu drugiej wojny 27 września 1939 roku zmarła w miejscowości  Przyłbice. Najbardziej znana jest jako archeolog i etnograf amator. Na jej koncie jest wiele niesamowitych odkryć na terenach dóbr Siemianice i przy korycie pobliskiej rzeki Prosna.

Jadwiga Szembek - życiorys

Ród Szembeków

Jadwiga Szembek pochodziła z bardzo możnego hrabskiego rodu. Ojcem Jadwigi był Piotr Szembek syn Aleksandra, wnuk Piotra Szembeka który wybudował w Siemianicach rodową siedzibę. Ciekawą postacią jest również jej matka Maria Fredro której dziadek to znany poeta hr. Aleksander Fredro. Rodzina posiada wielowiekową tradycję i korzenie sięgające może nawet ponad 1000 lat. W ich posiadaniu znajduje się wiele majątków ziemskich w których zbierali przez setki lat pamiątki rodzinne z których najstarsza ponoć zbroja sięga VIII wieku!  Jadwiga Szembek dorastała i wychowywała się w  siedzibie rodu znanej jako pałac Szembeków w Siemianicach (o pałacu).

ambicje i pasja 

Pierwszym jej źródłem wiedzy i wykształcenia było potocznie zwane, staranne wykształcenie domowe. Jadwiga wraz ze swoją siostrą Zofią w nastoletnim wieku założyły Związek Dzieci Polskich. Założyły one również w sekrecie przed zaborcami tajną szkołę która istniała w latach 1898-1904. Do tajnej szkoły uczęszczały dzieci z Siemianic oraz pobliskich miejscowości. W roku 1897 przeprowadziła wraz z siostrą swoje pierwsze badania archeologiczne które zaowocowały odkryciem na terenie wsi bogatego cmentarzyska z okresu wpływów rzymskich. Młode Hrabianki podczas wykopalisk na bieżąco informowały w listach o postępach Bolesława Rzepkę, kustosza Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Po przeprowadzonych badaniach i wykopaliskach sporządziła bardzo szczegółowy raport w opracowaniu "Sprawozdanie z poszukiwań archeologicznych odbytych ostatnimi laty w Siemianicach ("Roczniki PTPN" 1902)

Jadwiga Szembek oprócz archeologi interesowała się także kulturą ludową Wielkopolski, Galicji Wschodniej i Małopolski Wschodniej. Kolekcjonowała pieśni lokalne i ludowe zapisane pod postacią nut jak i tekstów. Zapisywała również informacje o obrzędach, zwyczajach, sztuce zdobnictwa, architekturze i wiele innych treści związanych z kulturą ludową. Dobry kontakt z Sewerynem Udzielą, specjalistą od etnografii i badań archeologicznych, który był popularyzatorem folkloru i kultury ludowej Małopolski. Jadwiga Szembek dzięki pomocy ze strony badacza wydała pod kryptonimem "Przyczynki do etnografii Wielkopolski" (MAAE 12, 1912). Jej siostra, Maria Szembek także wydała publikację znaną jako "Dalsze Przyczynki do etnografii Wielkopolski" (MAAE 12, 1912). Prace obu sióstr uważane do dziś są zaraz po Kolbergu za największy z wszelkimi szczegółami zbiór materiałów o kulturze ludowej tego regionu.

Jadwiga Szembek po ślubie

Jadwiga Szembek wyszła za mąż w roku 1902 za Leona Szeptyckiego wnuka Aleksandra Fredry. Nowy mąż Szembekówny  był właścicielem majątku Przyłbice k. Jaworowa do którego od razu po ślubie przeniosła się opuszczając rodzinne Siemianice. Młoda mężatka przeprowadziła tu również badania etnograficzne, których opracowanie opublikowane zostało w artykule "Przyczynki do etnografii powiatu jaworskiego". Publikacja Jadwigi została przedstawiona na posiedzeniu Komisji Etnograficznej w roku 1934. Rodzina męża posiadała bogate tradycje literackie i malarskie które także zainteresowało Jadwigę. Niedługo po ślubie została członkiem Towarzystwa Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Leon Szeptycki i Jadwiga Szembek byli szczęśliwymi rodzicami ośmiorga dzieci. 

Sielankowe życie hrabiny obróciło się w koszmar wraz z agresją Niemiec wraz z ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku. Zostali napadnięci przez funkcjonariuszy NKWD zaraz po wtargnięciu wojsk niemiecki do Polski. Oboje zostali w mękach zamordowani w majątku Szeptyckich 27 września 1939 roku.

zobacz też:

Leave a Comment