jezyk polski - gwary i dialekty w Polsce - www.historio.pl 1100pxHistoria Polski Historio Mapy i legendy Newsy 

Język polski. Gwary i dialekty

Język polski - gwary i dialekty




Gwary i dialekty w Polsce są obecne w wielu obszarach kraju. Wszystkie odmiany pisma i mowy w Polsce podzielone są na region występowania, ale mają jeden wspólny rdzeń, jest nim język polski. W granicach terenów Polski na poszczególnych terenach używa się regionalnych odmian polszczyzny.

 

Język polski podzielony jest na dwie wyodrębnione główne grupy dialektów:

  • lądowa (zwana wschodniolechicką) - Zaliczane do niej obszary geograficzne: Wielkopolska, Małopolska, Śląsk i Mazowsze
  • pomorska (zwana środkowolechicką) - Zaliczane do niej obszary geograficzne: Kaszuby. Co ciekawe ta grupa dialektów przez niektórych nie jest uznawana za język polski, zaliczana jest jako osobny język kaszubski.

 

Dialekty

Język polski dzieli się na dwie grupy dialektów:

  • lądowa

nazywana inaczej potocznie wschodnio-lechicką bądź słowiańską. Regiony administracyjne jakie zaliczane są do tej kategorii to: Wielkopolska, Małopolska, Śląsk i Mazowsze

  • pomorska 

ta grupa potocznie w Polsce nazywana jest przez rodzimy mieszkańców określeniem środkowo-lechickiej. Dialektem grupy pomorskiej przekształconej przez wieki w język polski posługują się Polacy wywodzący się z rodzimej ziemi Kaszubskiej (Kaszuby). Co ciekawe ta grupa dialektów przez niektórych nie jest uznawana za język polski, zaliczana jest jako osobny język kaszubski. Taka teza wynika z dużego zróżnicowania w wymowie i piśmie, gramatyce i ortografii która do dziś wybrzmiewa w okolicznych wioskach. Pomimo tak wielu lat przekształcania mowy Kaszubskiej do dziś w folklorze tego regionu język polski zachował odrębny styl w porównaniu do innych obszarów w kraju wielu Polaków ma problemy ze zrozumieniem mowy rodzimych mieszkańców.

inny podział

Dialekty podzielone są nie tylko na grupy ale i również wyróżniamy je według regionalnych tradycji danych obszarów:

  • Dialekt wielkopolski - podstawowy język literacki. Wyróżniany poprzez występowanie prawidłowych samogłosek nosowych "ą" i "ę". Samogłoski wypowiadane są jednak w innej tonacji (u nosowe i y nosowe)
  • Dialekt małopolski - miał znaczący wpływ na ukształtowanie się polszczyzny literackiej. Charakteryzuje się odnosowionymi w części samogłoskami "ą" i "ę", o ogólnej barwie (oN i eN).
  • Dialekt mazowiecki - bardzo wyróżniający się spośród innych dialektów język polski. Całkowicie odnosowione samogłoski nosowe "ą" "ę" z różnymi tonacjami barwy.
  • Dialekt śląski - archaiczny pod różnymi względami (słownictwa, słowotwórstwa czy składni). Różne stopnie nosowości samogłosek "ą" i "ę" o różnych barwach zależnych od regionu śląska. Wpływ na kształtowanie tego dialektu miały języki: czeski, łużyckie i niemiecki.
  • Dialekt kaszubski - najmocniej wyodrębniony dialekt przypisany pod język polski. Charakteryzuje się unikalną samogłoską "szwa". Nieodnosowione samogłoski nosowe "ą" i "ę" tonowane jako "u" nosowe i "a" nosowe. Często przez językoznawców uznawany jest jako odrębny język nie wchodzący w spis języków polski.
  • Dialekty nowe mieszane - zbiór mieszany gwar pochodzących ze wschodnich kresów i innych części ziem odzyskanych. Brak cech charakteryzujących na tle innych ten dialekt. Częściowo i stopniowo zanikający na rzecz ogólnego języka polskiego.
język polski
język polski

J. polski - historia

Na początku istnienia państwa Polskiego ludność posługuje się powszechnymi dialektami ludowymi. Z czasem i rozwojem inteligencji zaczyna się wykształcać potocznie zwany dialekt kulturalny. Początkowo język ten występował na terenach wielkopolski następnie w Małopolsce. We wsiach nie zmieniły się tradycje kontynuowania posługiwania się rodzimymi gwarami.

w sieci

Dialekty - wikipedia

Polskie dialekty regionalne

 

zobacz też:

One Thought to “Język polski. Gwary i dialekty”

  1. […] królewskim w Krakowie. Gdyby nie pochodził z Polski to czy tak szybko poradziłby sobie z naszym językiem mając na uwadze to że na prawdę nie wielki odsetek społeczeństwa dawnych Polaków potrafiło […]

Leave a Comment