Prehistoria Polski – kultury

Prehistoria Polski

Najstarsze dowody potwierdzające obecność człowieka na terenach Polski datowane są na około 500 000 lat temu. Ślady są najstarszymi zapisami znanymi jako prehistoria Polski.

Niektórzy uważają że prehistoria Polski zaczęła się wraz z przybyciem człowieka rozumnego (homo sapiens). Argumentując to tym że wcześniejsze rasy ludzkie prowadziły życie bardziej zbliżone do zwierzęcego. Prawdą jest że ich świat był wielce odmienny od naszego, ale z racji tego że to praprzodkowie człowieka rozumnego trzeba przyznać że to od nich zaczęła się prehistoria Polski.

Początki, czyli prehistoria Polski

Homo Erectus zaliczany jest jako pierwszy gatunek rasy ludzkiej w Polsce. Potwierdzają to liczne odkrycia archeologiczne ze śladami jego obecności. Niestety nie wiadomo wiele o tej rasie ponieważ tak długi okres zatarł wiele śladów. Wiadomo natomiast że był gatunkiem bardzo prymitywnym. kierował się on raczej wyłącznie instynktami. Codzienność była zbliżona do życia dzisiejszych zwierząt z gatunku małpowatych. Prehistoria Polski zaczyna się od tego właśnie gatunku.

Neandertalczyk to kolejny gatunek którego obecność potwierdzają badania. Jest to gatunek który jest już o wiele bardziej rozwinięty niż homo erectus. Prehistoria Polski opowiada o jego początkach że przybył on około 48 000 lat p.n.e Najstarsze ślady odkryto na wyżynach południowej Polski. Tak pojawił się kolejny przedstawiciel rasy ludzkiej, neandertalczyk z gatunku homo sapiens. 

W górnym paleolicie rozwinęło się osadnictwo ludów łowieckich oraz zbierackich, najliczniej występowała kultura świderska. W tamtych czasach od strony północnej lodowiec skandynawski ograniczał możliwość osadnictwa na północnych terenach kraju. Natomiast południe kraju pokrywały wtedy obszary tundry na których licznie występowały stada reniferów.

Ocieplenie klimatu – koniec epoki lodowcowej

Ocieplenie się klimatu spowodowało cofnięcie się lodowca. Umożliwiło to rozprzestrzenienie się na tych terenach ludów koczowniczych, napływały znad Dunaju ludy rolnicze należące do kultury ceramiki wstęgoworytej. Prehistoria Polski uznaje przybycie tej kultury jako początek okresu znanego jako epoka neolitu. Z upływem czasu kultura ta przekształciła się w kulturę pucharów lejkowatych.

Kolejne zmiany nastąpiły około 1700 r. p.n.e.. Wtedy to człowiek pojął i przyswoił sztukę wytopu brązu. Nauka wyrabiania przedmiotów z brązu diametralnie zmieniła sposób życia ludzi. Tę umiejętność najbardziej rozwinęła sobie wtedy ludność kultury łużyckiej. Świadczą o tym liczne odkrycia grodów i osad na terenach całego kraju. Najsłynniejszy gród zamieszkały przez kulturę łużycką to osada w Biskupinie. “Łużyczan” wiązano w przeszłości ze cywilizacją Słowian, dziś już budzi to spore wątpliwości i nie da precyzyjnie się określić przynależności etnicznej tych ludów.

Pojawienie się Celtów w IV w. p.n.e. w południowej Polsce rozpoczęło kolejny rozdział starożytne świata, epokę żelaza. W tamtym okresie rozpoczęły się czasy tzw. wpływów rzymskich, w przez nasz kraj przechodził wtedy słynny szlak bursztynowy prowadzący do Bałtyku przez rzeki, Odrę i Wisłę oraz dopływy mniejszych rzek. Umacniała się w owym czasie na naszych terenach kultura przeworska.

Nowa era – nadejście nowych kultur

W I i II wieku przeszły przez Polskę szczepy gockie, których obecność znamionowała rozwój osadnictwa germańskiego, które szczególnie rozwinęło się w zachodniej części kraju. Sięgało ono co najmniej do Wisły, za którą mieszkał tajemniczy lud Wenedów, który należy utożsamić ze Słowianami. Wędrówki ludów koczowniczych z głębi Azji spowodowały ustąpienie Germanów, którzy uderzyli w granice imperium rzymskiego. Od przełomu V i VI wieku plemiona słowiańskie przekroczyły Wisłę szeroko rozlewając się po Europie środkowo-wschodniej.

Kultura starożytnych słowian

[one_third] [/one_third]

[two_third_last] Słowianie, przodkowie Polaków i wszystkich innych narodów z nimi spokrewnionych, należą do wielkiej rodziny ludów Indoeuropejskich (Aryjskich) i jako ostatnia ich fala migracyjna pojawili się w Europie. Nie wiadomo dokładnie gdzie i kiedy ukształtowała się wspólnota słowiańska. Jej początki giną w mrokach dziejów, a to wskutek braku odpowiedniej ilości źródeł pisanych i różnych interpretacji źródeł archeologicznych. [/two_third_last]

Legendy i baśnie słowiańskie mówiące o wspólnej praojczyźnie bratnich narodów są niejasne, a wszelka identyfikacja podanych w nich nazw dziś jest zupełnie niemożliwa. Należy zatem przypuszczać, że Słowianie ukształtowali się na ogromnych przestrzeniach wschodniej Europy, gdzieś w I tysiącleciu przed Chrystusem. Dziś przyjmuje się, że ich najsłabsze siedziby leżały na obszarach obecnej Ukrainy. Być może już w I i II wieku n.e. ich osadnictwo sięgało rzeki Wisły, skoro rzymski historyk Tacyt widział ich pod nazwą Wenedów na wschodnim jej brzegu. Jako Wenedowie występują starożytni Słowianie we wszystkich antycznych źródłach, aż do wczesnego średniowiecza. Po raz ostatni pod tą nazwą umieszcza ich historyk gocki Jordanes z VI wieku, którego zdaniem dzielili się oni na Sklawenów i Antów.

Wędrówka ludów

Najazd Hunów na Europę w V wieku spowodował gwałtowne migracje Germanów i upadek imperium zachodniorzymskiego. Z gruzów antycznego świata podniosła się Europa średniowiecza. Słowianie wykorzystawszy odejście poprzednich mieszkańców, weszli w próżnię osadniczą i zasiedlili ziemie polskie, aż po Łabę, przekroczyli Sudety i łańcuch karpacki, osiadając w Masywie Czeskim, Górach Słowacji i na równinach Pomorii. W VII wieku opanowali Bałkany aż po Grecję. Wspólnie z Awarami zagrozili nawet Konstantynopolowi. Podjęli takie migracje na wschód zajmując obszary Rosji, aż po przedmurze jezior Finlandii.

Zaciekła obrona Greków na południu i pojawienie się Węgrów na nizinie pomańskiej, spowodowało okrzepnięcie osadnictwa słowiańskiego. Wyłoniły się ich pierwsze państwa, jak: Państwo Somona (Czechy, Łużyce), Wielkie Morawy (Czechy, Słowacja, Węgry, Płd. Polska), rozbite przez Węgrów w 906 roku, na Bałkanach Bułgaria, Serbia, Chorwacja, na wschodzie wielka Ruś Kijowska, i wreszcie Polska na północy. Przyjęcie chrześcijaństwa , które dokonało się na ziemiach słowiańskich między VIII a XI wiekiem, lokalnie później, wprowadziło świat słowiański w orbitę kultury europejskiej i jej rzeczywistości politycznej. Ostateczni też ustalił się podział Słowian na trzy grupy i Zachodnią (Polacy, Czesi, Słowacy, plemiona połabskie), Wschodnią (Rusini) i Południową (Serbowie, Chorwaci, Bułgarzy, Słoweńcy i inni).

Kultura słowiańska była typowo rolnicza. Słowianie trudnili się uprawą ziemi, hodowlą, mieli wysoko rozwinięte rzemiosło. Wiemy też, że, w rejonach nadmorskich dobrze opanowali sztukę żeglarską. Obok rolnictwa uzupełnieniem ich utrzymania było bartnictwo, łowiectwo, zbieractwo i rybołówstwo. Podstawowym budulcem do wznoszenia domów było drewno. Uzupełniała je ziemia, wykorzystywana do budowy umocnień i wałów dawnych grodów, z których znani byli Słowianie.

wiara i polityka słowian

Wyznawali religię politeistyczną, typową dla Aryjczyków. Głównym bóstwem był Penun, oprócz niego Swarożyc, Weles, Łada, Światowid i wiele innych. Oprócz Bogów wyznawanych we wszystkich zakątkach Słowiańszczyzny dużą rolę odgrywał kult bóstw plemiennych, a także cały świat duchów, skrzatów i demonów, które wedle wierzeń słowiańskich, wypełniały każdą cząstkę świata. Starano się zyskać ich przychylność składając liczne ofiary, głównie z produktów spożywczych. Święta słowiańskie są znane nam dobrze, dlatego, że przetrwały w formie zaadoptowanej przez chrześcijaństwo w folklorze ludowym, aż po dzień dzisiejszy. Słowianie nie znali pisma więc i kultura rozwijała się tylko ustnie, przenoszona przez wędrownych gęślarzy i lirników. Jej dalekie echa można czasem odczytać w narodowych legendach współczesnych Słowian.

Ustrój polityczny opierał się na tak zwanej demokracji wojennej. W czasie pokoju władzę sprawowało zgromadzenie mężczyzn,zwane wiecem lub starszyzną. W czasie wojny wybierano przywódcę zwanego księciem, żupanem lub wojewodą. Dysponował on zbrojną drużyną i z czasem ograniczał prerogatywy starszyzny, a jego władza przekształcała się w monarszą. Wokół dworu gromadzili się możni. Tworzyli oni arystokrację plemienną. Taki obrót spraw zapowiadał sformowanie państwowości i narodziny wczesnego feudalizmu aczkolwiek, w okresie przedpaństwowym społeczeństwo słowiańskie było równe i składało się z ogółu Wolnych Kmieci. Niewolnictwo opierało się na jeńcach wojennych.

Homo Erectus

Neandertalczyk

Neolit

Kultura łużycka

Słowianie

 

  • Kościół w Baranowie

    Kościół w Baranowie Baranów, wieś gminna leżąca w powiecie kępińskim na południu wielkopolski. Kościół w Baranowie wybudowany został w 1732 […]

  • Kościół w Turkowach

    Kościół w Turkowach Kościół w Turkowach pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników (powiat kępiński) jest  jednym z najstarszych na obszarze dawnego śląska. […]

  • Zamek Książ w Wałbrzychu

    Zamek Książ [one_third]W Wałbrzychu na ulicy Piastów Śląskich w latach 1288-92 wybudowano wspaniały kompleks, Zamek Książ. Rezydencja w Wałbrzychu wpisana […]

  • Wincenty Niemojowski Wincenty Niemojowski herbu Wierusz

    Wincenty Niemojowski herbu Wierusz Urodził się 5 kwietnia 1784 w Słupi, zmarł 1834 w Moskwie. Wincenty Niemojowski z życia był […]